09.07.2021

Edward Siarka: Lasy Państwowe bronią interesu państwa i dbają o majątek narodowy

Opinie
Edward Siarka: Lasy Państwowe bronią interesu państwa i dbają o majątek narodowyFot. Sejm

W ostatnim czasie obserwujemy gwałtowny wzrost zainteresowania Lasami Państwowymi, które od ponad 100 lat sprawują pieczę nad publicznymi terenami leśnymi w naszym kraju. Co krok możemy natknąć się na różne doniesienia medialne, które często przesycone są zarzutami i informacjami poddającymi w wątpliwość obecne zarządzanie i zrównoważoną gospodarkę leśną. O co chodzi w tej kampanii? Rozmowa z Edwardem Siarką, wiceministrem w Ministerstwie Klimatu i Środowiska

Panie Ministrze nie sposób nie zauważyć w mediach, szczególnie tych związanych z opozycją, nagonki na Lasy Państwowe. Co chwilę pojawiają się dziwne artykuły, zarzuty – skąd Pana zdaniem takie nagłe zainteresowanie części mediów właśnie Lasami Państwowymi?

Samo zainteresowanie nie byłoby niczym złym, wręcz jest rzeczą naturalną i szczerze życzymy sobie, by społeczeństwo faktycznie interesowało się Lasami Państwowymi, które od ponad 100 lat gospodarują teraz już 30 proc. powierzchni naszego kraju. Natomiast problem polega na tym, że często w tym zainteresowaniu mamy kreowanie swoistej nagonki na Lasy Państwowe. Przypomnę, że w Polsce 80 proc. lasów to właśnie lasy publiczne, 20 proc. to własność prywatna. Ponadto proszę pamiętać, że w poszczególnych publikacjach reprezentowane są różne, nierzadko sprzeczne ze sobą interesy. Z kolei bronienie interesu państwa i majątku narodowego przez leśników i Lasy Państwowe nie zawsze spotyka się ze zrozumieniem. Co więcej często mamy do czynienia z działaniami pseudoekologicznymi, które teraz szczególnie mocno związane są z publikacją dokumentów takich jak „Strategia bioróżnorodności” i już za chwilę „Strategia leśna”. Coraz częściej las zaczyna się postrzegać jako miejsce, które ma być całkowicie wyłączone z użytkowania. Rodzi to różnego rodzaju teorie i pomysły na to, w jaki sposób tym dobrem zarządzać. Tym samym pojawiają się liczne próby udowadniania, kto zrobi to lepiej. Różne organizacje i siły polityczne szumnie wypowiadają się w tej materii. Cały proces nagonki jest bardzo skomplikowany, aczkolwiek dostrzegamy także pozytywne elementy tego zainteresowania w postaci troski o to, jak polskie lasy się mają, jak wygląda nasza gospodarka, jak zwiększamy powierzchnię lasów, do czego wykorzystujemy drewno i jak je możemy wykorzystać.

Z doniesień medialnych bardzo często można wysnuć wniosek, że tak naprawdę Lasy Państwowe powinny zająć się ochroną tylko i wyłącznie drzew. Najlepiej wszędzie wprowadzić ścisły rezerwat i niczego nie ruszać, pozwolić, żeby przykładowo kornik spustoszył zasoby. Ale Lasy Państwowe to przecież także pozyskiwanie budulca – tego ekologicznego i odnawialnego - stąd też prowadzone są wycinki, chociaż to określenie nie jest do końca właściwe.

W lasach państwowych nie prowadzi się wycinki jako takiej. Mamy z nią do czynienia, kiedy przykładowo przygotowana jest budowa wielkiej autostrady, gdzie w sposób trwały dany teren trzeba odlesić. W takiej sytuacji względy społeczne i gospodarcze spowodowały, że przez ten konkretny teren będzie przebiegać droga i wiadomo, że las już tam nie będzie rósł. Mówiąc o pozyskiwaniu drewna patrzymy na lasy przez pryzmat zrównoważonej gospodarki leśnej, czyli gospodarki, która uwzględnia wszystkie aspekty funkcjonowania lasu, w szczególności trzy podstawowe. Pierwszym z nich jest aspekt społeczny, czyli powszechny dostęp do leśnej rekreacji. Pozwolę sobie przypomnieć, że w wielu miejscach w Europie jest tak, że do lasu nie możemy sobie od tak wchodzić. Drugim aspektem w zrównoważonej gospodarce leśnej jest aspekt gospodarczy. Lasy pozyskują dla naszej gospodarki 40 mln m3 drewna. Stanowi to bardzo ważną gałąź naszej gospodarki - to między 3 a 4 proc. naszego PKB. To również 500 tys. osób, które pracują w tej branży. Co więcej, branża drzewna jest podstawowym elementem naszej gospodarki od strony eksportu – 15 proc. polskiego eksportu to produkty pochodzenia drzewnego, głównie meblarskiego. Do tych dwóch funkcji należy dodać trzecią, którą stanowi aspekt ekologiczny. Na obszarach leśnych mamy zgromadzone wszystkie formy ochrony przyrody w Polsce, począwszy od rezerwatów, parków narodowych, a skończywszy na pojedynczych obiektach typu dane drzewo. Na każdym kroku staramy się pogodzić funkcje społeczne, gospodarcze i ekologiczne, ponieważ w komplecie składają się one na wielowymiarową, całościową i zrównoważoną gospodarkę leśną.

Powierzchnia lasów w Polsce zwiększa się, mimo to pojawiają się informacje, że to nie do końca prawda. Według niektórych areał leśny się nie zwiększa – nasadzamy to co wycinamy. Rozumiem, że obalamy ten mit, ponieważ wszelkie dane pokazują, iż polskich lasów jest coraz więcej?

Tak, lasów w naszym kraju z roku na rok przybywa. Pozwolę sobie przypomnieć, że zaraz po II wojnie światowej powierzchnia polskich lasów zajmowała 21 proc. całkowitej powierzchni naszego kraju. Dzisiaj jest to niecałe 30 proc., a docelowo dążymy do osiągnięcia zalesienia na poziomie 33 proc. powierzchni kraju. Rocznie sadzimy 500 mln drzew. Lasy Państwowe korzystają również z zapisu ustawowego wpisanego w Ustawę o kształtowaniu ustroju rolnego, gdzie wielokrotnie stosujemy tzw. prawo pierwokupu. Jeżeli tylko pojawia się taka możliwość, że przy lesie państwowym gospodarz sprzedaje grunt, który nadaje się do zalesienia to Lasy Państwowe z własnych środków go kupują i tym samym zwiększają lesistość. Pamiętajmy jednak o ty, że w pewnym momencie krzywa wzrostu zalesienia nie będzie nam wzrastać skokowo, ponieważ najzwyczajniej w świecie w polskich realiach brakuje gruntów. W naszych działaniach musimy uwzględniać kwestie gruntów rolnych i nie ma uzasadnienia ekonomicznego, które pozwoliłoby nam na zalesianie gruntów dobrych rolniczo. Staramy się zalesiać grunty, które nie spełniają wymogów rolniczych – są to grunty gorszej jakości, grunty na dużych zboczach, miejsca, które ewidentnie nadają się do zalesienia. Systematycznie zwiększamy lesistość naszego kraju. Oczywiście nie są to dziesiątki tysięcy hektarów, ale co roku przybywa nam kilkaset hektarów nowego lasu.

Wśród zarzutów są również te mówiące, iż leśnicy wycinają cenne części lasu - takie, które są unikalne. Czy tak jest rzeczywiście?

Pamiętajmy o tym, że lasy tak jak wszystko inne mają swoją żywotność - zbliżają się do pewnego wieku i zgodnie z planem urządzenia lasu leśnicy z danego obszaru pozyskują drzewo. Jeżeli są to drzewa wyjątkowe: nasienne czy dziuplaste, drzewa, które są rzeczywiście cennymi obiektami, to zostają one nienaruszone. Zgodnie z planem urządzenia lasów i polityką ochrony, leśnik zanim wchodzi i wskazuje jakąś powierzchnię do pozyskania drzewa, najpierw wszystkie drzewa ogląda. Oczywiście jesteśmy tylko ludźmi i błędy też się nam zdarzają, ale generalnie wszystkie procedury są jasno opisane i wskazują, by chronić wszystkie cenne obiekty, również po to by mogły być świadectwem właściwej polityki w zakresie ochrony przyrody.

Na zakończenie wróćmy do bardzo ważnego tematu – Nowej Białej i gigantycznego pożaru, który obserwowała cała Polska. Lasy Państwowe wyciągnęły rękę do pogorzelców i zaoferowały realną pomoc.

Nowa Biała to wielka tragedia. Ostatecznie wiemy, że spłonęło tam w różnym stopniu 25 budynków mieszkalnych i blisko 50 budynków gospodarczych. Połowę z nich trzeba było rozebrać. Nowa Biała to wieś wpisana do rejestru zabytków z wieloma elementami drewnianymi, stąd Lasy Państwowe wyszły naprzeciw potrzeb poszkodowanych i zadeklarowały pomoc w wysokości 100 tys. zł, tak by mieszkańcy mogli zakupić drzewo czy inne potrzebne materiały do odbudowy domów i gospodarstw. Przygotowaliśmy pewną pulę drzewa i jeżeli gospodarze będą chcieli z niej skorzystać, to będzie ona dla nich dostępna w ramach pomocy dedykowanej Nowej Białej.

Rozmawiał: Przemysław Bolechowski

Artykuły powiązane

przeglądaj

inne artykuły tej kategorii

Nasi dziennikarze przez 24 godziny na dobę monitorują wydarzenia i informują o wszystkim, co istotne w polskim prawie oraz pracy organów ścigania i wymiaru sprawiedliwości

wróć na początek strony
TWEETUJ Z NAMItwitter
facebookODWIEDŹ PROFIL