09.06.2021

Sąd zalegalizował lichwę. Skuteczna interwencja Prokuratora Generalnego

Wymiar sprawiedliwości
<strong>Sąd zalegalizował lichwę. Skuteczna interwencja Prokuratora Generalnego</strong>Fot. wizjer.press

Zbigniew Ziobro w obronie mieszkańców Śląska pokrzywdzonych przez lichwiarzy i niesprawiedliwe decyzje sądu. Pierwsza z aż 69 złożonych dotychczas przez Prokuratora Generalnego skarg nadzwyczajnych, dotyczących sądowych nakazów zapłaty orzeczonych wobec emerytowanych górników i pracowników kopalń, została rozpoznana i uwzględniona przez Sąd Najwyższy.

Sąd uchylił w całości zaskarżony przez Prokuratora Generalnego nakaz zapłaty i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Pszczynie. Identyczny mechanizm występuje w pozostałych sprawach, w których Prokurator Generalny złożył skargi nadzwyczajne.

Polowanie na górników

Prokuratura Krajowa wyjaśnia kulisy tej bulwersującej sprawy. Skargi dotyczą prawomocnych nakazów zapłaty orzeczonych w okresie 2015-2017 przez Sąd Rejonowy w Białej Podlaskiej. Sprawy te toczyły się z powództwa spółki z siedzibą w Warszawie, ale z adresem korespondencyjnym w Białej Podlaskiej, przeciwko mieszkańcom Śląska i dotyczyły zapłaty w postępowaniach nakazowych z weksli. Spółka skierowała pozwy domagając się w nich nakazania pozwanym zapłaty z weksla kwoty nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych wraz z odsetkami.

W pozwach spółka podnosiła, że zawarła umowy nabycia przysługujących mieszkańcom Śląska nieodpłatnie akcji energetycznej spółki Skarbu Państwa („umowa opcji nabycia akcji”). Zabezpieczeniem umów był weksel złożony przez pozwanych, który wypełniali oni zgodnie z porozumieniem wekslowym na kwotę równą nawet 50-krotności wartości akcji.

Według spółki pozwani nie wywiązali się z postanowień umowy, ponieważ nie figurowali w ewidencji osób uprawnionych do nieodpłatnego nabycia akcji. W pozwach spółka dochodziła niepełnych kwot, nie wykluczając jednak, że w przyszłości może żądać uiszczenia całości kary umownej wynikającej z weksla.

Jak informuje PK, Sąd Rejonowy w Białej Podlaskiej uwzględniał powództwa w całości i nakazywał pozwanym zapłatę dochodzonej kwoty wraz z ustawowymi odsetkami oraz obciążał ich kosztami procesu. Sąd orzekając zgodnie z przepisami o postępowaniu nakazowym z weksla nie badał jednak żadnych dowodów i opierał się wyłącznie na twierdzeniach spółki i załączonych przez nią dokumentach. Pozwani w procesie nie uczestniczyli i nie wnosili zarzutów od nakazu zapłaty doręczonych im do rąk własnych na adres wskazany w pozwie. Niezaskarżenie nakazu powodowało jego uprawomocnienie się.

Działania spółki, która windykuje górników, budą poważne wątpliwości. Śledztwo jej dotyczące prowadzi Prokuratura Okręgowa w Gliwicach. Były prezes zarządu spółki usłyszał już zarzuty doprowadzenia co najmniej 177 osób do niekorzystnego rozporządzenia mieniem znacznej wartości w łącznej wysokości co najmniej 1,7 miliona złotych.

Nakaz zapłaty

Prokuratura Krajowa opisuje też okoliczności pierwszej sprawy, w której skutecznie zainterweniował Prokurator Generalny. W 2016 roku spółka Real Estate Inwestorbp Spółka z o.o. S.K.A. skierowała do sądu pozew domagając się od mieszkanki Śląska zapłaty z weksla kwoty 11 000,00 zł wraz z odsetkami ustawowymi. Spółka twierdziła, że zawarła „umowę opcji nabycia akcji”, na mocy której pozwany zbył na jej rzecz wszystkie przysługujące mu nieodpłatnie od Skarbu Państwa przyszłe akcje zwykłe spółki Kompania Węglowa S.A. z siedzibą w Katowicach wraz ze związanymi z akcjami prawami.

Spółka wskazała, że pozwany nie wywiązał się z postanowień umowy, albowiem nie figuruje on w ewidencji osób uprawnionych do nieodpłatnego nabycia akcji Kompanii Węglowej S.A., zatem jego zapewnienie o posiadaniu tego uprawnienia było nieprawdziwe. W związku z zawarciem umowy powódka wypłaciła mężczyźnie kwotę 900,00 zł. Zapłaty kwoty 11 000,00 zł spółka dochodziła z tytułu zastrzeżonej w umowie kary umownej.

Nakazem zapłaty Sąd Rejonowy w Białej Podlaskiej uwzględnił powództwo w całości i nakazał pozwanemu zapłatę powódce dochodzonej kwoty wraz z ustawowymi odsetkami. Sąd ponadto obciążył pozwanego kosztami procesu w kwocie 3 755,00 zł.

Interwencja Prokuratora Generalnego

W obronie mieszkańców Śląska stanął Zbigniew Ziobro. We wniesionych do Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego skargach nadzwyczajnych Prokurator ocenił, że Sąd Rejonowy w Białej Podlaskiej nie uwzględnił przy orzekaniu konsumenckiej natury podstawowego stosunku prawnego, pomimo tego że pozwani byli konsumentami. W tej sytuacji obowiązkiem sądu było rozważenie z urzędu, czy poszczególne postanowienia kontraktowe umowy sprzedaży akcji nie naruszały praw uczestnika obrotu konsumenckiego.

Wydanie orzeczenia nakładającego na konsumenta obowiązek zapłaty, bez badania prawidłowości umowy, z której wynika zobowiązanie, w sytuacji, gdy jego drugą stroną jest przedsiębiorca, jest niewątpliwie sprzeczne z zasadą demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej. Orzeczenia usankcjonowały warunki zawarte w umowie konsumenckiej, której postanowienia nie były indywidualnie negocjowane, a ich część została przez uprawniony organ uznana za nieuczciwe, co godzi nie tylko w obowiązujący porządek prawny, ale także w wartości chronione przez system prawa stanowiące podstawę wprowadzonych przepisów art. 385¹ k.c. określających postępowanie w przypadku niedozwolonych postanowień umownych” - wyjaśnia Prokuratura Krajowa.

Lichwa usankcjonowana

Prokurator Generalny wskazał, że sąd orzekając na niekorzyść ofiar spółki nie respektował zasad konstytucyjnych oraz chronionych konstytucyjnie wolności i praw człowieka i obywatela, w tym wyrażonego w art. 76 Konstytucji prawa oczekiwania do wywiązania się przez władze publiczne z obowiązku podejmowania działań chroniących konsumenta przed nieuczciwymi praktykami rynkowymi.

Skarżący podkreślił również, że kara umowna, określona w umowie zawartej pomiędzy stronami była rażąco wygórowana i pozostawała bez związku z wysokością szkody, której spółka miałaby doznać w związku z tym, że nie doszło do wykonania umowy. Pozwani zaś nie wywiązali się z umowy, ponieważ padli ofiarą manipulacji kontrahenta, który zastawił na nią pułapkę prawną. Nie ulega zatem wątpliwości, że spółka co najmniej przyczyniła się do niewykonania przez nich zobowiązania. Prokurator Generalny ocenił, że zaskarżonymi wyrokami sąd doprowadził do legalizacji lichwiarskiego wykorzystania mieszkańców Śląska jako konsumentów.

np

Źródło: Prokuratura Krajowa

Artykuły powiązane

przeglądaj

inne artykuły tej kategorii

Nasi dziennikarze przez 24 godziny na dobę monitorują wydarzenia i informują o wszystkim, co istotne w polskim prawie oraz pracy organów ścigania i wymiaru sprawiedliwości

wróć na początek strony
TWEETUJ Z NAMItwitter
facebookODWIEDŹ PROFIL